السيد محسن الأمين ( مترجم : على حجتى كرمانى )

78

سيره معصومان ( فارسي )

و نكاح و طلاق ، صلوات بر پيامبر ( ص ) و دوستى اولياى خدا و برائت از دشمنان خدا و نيكى به پدر و مادر و حكم متعه ازدواج و حج و احكام اولاد و كردار بندگان و جبر و تفويض و حكم كودكان و عصمت پيامبران و ائمه و مخلوق بودن قرآن و وجوب امر به معروف و نهى از منكر و معناى ايمان و عذاب قبر و بعث و تكبير در عيد فطر و قربان و احكام زنى كه وضع حمل كرده و احكام خوردنيها و نوشيدنيها و صيد ماهى و قربانى و گناهان كبيره و مسائلى از اين قبيل ، مىباشد . 3 . كتابى در توحيد كه به خاطر نام روايتگر آن توحيد مفضل نام دارد . اين كتاب در رد دهريون و اثبات خداوند جزو بهترين كتابها به شمار مىرود و تمام آن در ضمن بحار الانوار موجود است . همچنين اين كتاب به صورت جداگانه با چاپ سنگى در مصر به چاپ رسيده است . و بنا بر آنچه در مجلهء المقتبس خوانده‌ام اين كتاب در استانبول هم به چاپ رسيده كه هنوز آن را نديده‌ام . 4 . كتاب اهليلجة ، اين كتاب هم به وسيلهء مفضل بن عمر روايت شده و در ضمن بحار الانوار موجود است . در مقدمهء بحار آمده است كه سياق كتابهاى توحيد ( مفضل ) و اهليلجة بر صحت آنها دلالت دارد . سيد على بن طاوس در كشف المحجة لثمرة المهجه در آنجا كه فرزندش را سفارش مىكند ، گويد : به كتاب مفضل بن عمر كه امام صادق ( ع ) آن را بر وى املا فرموده بنگر كه دربارهء آثار و پديده‌هايى است كه خداوند آفريده است . و نيز كتاب اهليلجة را بخوان كه كتاب بس پرارزشى است . اما در فهرست ابن نديم آمده است : نويسندهء كتاب اهليلجة معلوم نيست و گويند آن را امام صادق ( ع ) نوشته است اما اين محال است . اما ابن نديم دربارهء علت محال بودن اين امر هيچ دليلى نياورده است . 5 . كتاب مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة كه منسوب به امام صادق ( ع ) است . اين كتاب همراه با كتاب جامع الاخبار چاپ شده است . اما مجلسى در مقدمهء بحار دربارهء آن گفته است : در اين كتاب مطالبى آمده كه خوانندهء خردمند و مطلع را با ترديد مواجه مىكند . اسلوب اين كتاب شبيه ديگر سخنان و آثار ائمه ( ع ) نيست و الله يعلم . مؤلف كتاب وسايل در پايان كتاب هداية گويد : از جمله كتابهايى كه بر ما ثابت است كه قابل اعتماد نيست و از آنها نقل نكرديم كتاب مصباح الشريعة منسوب به امام صادق ( ع ) است . زيرا سند آن ثابت شده نيست و در آن سخنانى آمده كه مخالف با تواتر است . صاحب رياض العلما نيز به هنگام ذكر كتابهاى مجهول و ناشناخته مىنويسد : مصباح الشريعة در اخبار و مواعظ كتابى معروف و متداول است . . . بلكه اين كتاب از